arma
Büyüt
Armanın bir örneği (papa XVI. Benedictus'un). 

Arma nedir?

Bir devletin, hükümdarın, şehrin, kurumun, ya da ailenin kendilerine ait alamet ve işaretidir. Çok eski çağlardan beri kullanılan özel işaretlerin arma haline gelmesi 12. yüzyıla rastlar. Genel olarak, kalkan veya miğferlere konan arma, yüzleri tamamen örtülü olan şövalyelerin kendi adamları tarafından tanınmalarına yarardı. Bugün için arma bir süs ve mühürlü belgelerin orjinalliğini belirten bir işaretten başka bir şey değildir. Osmanlı İmparatorluğu'nun son devirlerinde Mahmut II zamanında da devlet için bir arma kabul edilmişti.

Dünyanın her tarafında insanlar, çok eski çağlardan beri kendilerine mahsus özel işaretler ve alametler taşımak eğilimi göstermişlerdir. İbraniler’de, Çinliler’de, Avrupalıların istilasından önce Aztekler’de ve hemen bütün öteki milletlerde bu eğilim görülmektedir. Fakat bu işaretlerin arma haline gelmesi XII. yüzyıla rastlar. Bazılarına göre Haçlı Seferlerine katılarak Doğu’ya gelen Avrupalılar arma kullanma adetini alıp memleketlerine götürmüşlerdir.

Genel olarak, kalkan veya miğferlere konan arma, yüzleri tamamıyla örtülü olan şövalyelerin kendi adamları tarafından tanınmasına yarardı.’ Barış zamanlarında bu alametler mühürlerde’ kullanılırdı. İlk armalı mühür. 1150 yılında kullanılmıştı. Avrupa kral ve prenslerinin armaları çoğu zaman taç, manto, gerdanlık, taht sayvanı gibi şekillerin birleşmesinden meydana gelirdi.

Bugün için arma bir süs ve mühürlü belgelerin orijinalliğini belirten bir işaretten başka bir şey değildir. Önceleri imparatorlar tarafından ancak asillerin kullanmalarına müsaade, edilen arma XIII. yüzyılda imparatorun yardımcıları tarafından da verilebilmiş, asilzadelerin yanı başında orta tabaka halk, köylüler ve başka dinden olanlar da arma sahibi olabilmişlerdir.

arma

Osmanlı İmparatorluğunun son devirlerinde II. Mahmut zamanında devlet için bir arma kabul edilmişti. Bu armanın en üstünde güneş ışıkları arasında bir tuğra, altında tuğranın yarısını kaplayan bir hilal resmi, hilalin içinde de “El-müstenid bi-tevfikat-ir-Rabbaniyye melik-üd Devlet-i Osmaniyye” (Osmanlı Devleti hükümdarı Tanrı’nın buyruklarına dayanır) ibaresi yazılıydı; ayrıca, bağımsızlık, adalet ve kanun timsali olarak sancak, kılıç, teber, tabanca, top, süngü, terazi ve kitap vardı. Sonraları, hilal kaldırılmış, yazı kalkanın içine yazılmıştır.

Sözlükte "arma" ne demek?

1. Bir devletin, bir hanedanın ya da bir kentin simgesi olarak kabul edilmiş resim, harf ya da şekil, ongun.
2. Geminin yürümesine hizmet eden direk, seren, ip, halat ve yelken takımı.

Arma kelimesinin ingilizcesi

[ARMA] v. arm, weapon; brace, fortify; reinforce, truss
n. arm, weapon, firearm, gun
v. arm, equip with weapons; rig, fit out
Köken: İtalyanca